Sơ Hồng Quế áp dụng thang ý thức của David Hawkins để xếp Chúa Giêsu ở mức Giác ngộ 700–1000: Liệu có phù hợp?

(NSGH) Khi Chúa Giêsu bị đặt lên một chiếc thước đo của con người

Những ngày gần đây, cộng đồng mạng xã hội liên tục chia sẻ đoạn video được cho là cuộc trò chuyện giữa sơ Hồng Quế và một linh mục trên kênh YouTube của linh mục An Bình. Trong nội dung cuộc trao đổi, Chúa Giêsu được trình bày như một “bậc giác ngộ” ở mức từ 700 đến 1000 theo thang ý thức của David Hawkins.

Đoạn video nhanh chóng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Một số người xem đây là cách diễn đạt mới mẻ, giúp đời sống đức tin trở nên gần gũi hơn với người trẻ thông qua ngôn ngữ của tâm lý học và phát triển bản thân. Ngược lại, nhiều tín hữu, tu sĩ và những người nghiên cứu thần học lại đặt câu hỏi liệu có thể dùng một hệ thống ý thức hiện đại để nói về Chúa Giêsu hay không…?

Theo ghi nhận của Nhịp Sống Giáo Hội, điều khiến nhiều người băn khoăn không nằm ở David Hawkins hay những suy tư của ông về đời sống nội tâm. Điều được đặt ra chính là việc một hệ thống phân loại ý thức của con người được dùng để nói về Đấng mà Kitô giáo suốt hai ngàn năm vẫn tuyên xưng là Con Thiên Chúa.

Trong lịch sử Kitô giáo, Giáo hội chưa bao giờ tiếp cận Chúa Giêsu bằng những cấp độ ý thức, những chỉ số rung động hay các con số tâm linh. Đức tin không tìm cách định lượng Thiên Chúa. Chúa Giêsu không được hiểu như kết quả của một tiến trình tự hoàn thiện để đạt tới giác ngộ, nhưng là Ngôi Lời nhập thể, là Thiên Chúa làm người giữa nhân loại.

Bởi vậy, khi Chúa Giêsu được đặt lên một chiếc thước đo do con người tạo ra, cuộc tranh luận không còn dừng lại ở ngôn ngữ hay phương pháp diễn giải. Điều được đặt ra lúc này không phải là con số 700 hay 1000, mà là liệu con người có thể dùng những hệ thống do chính mình xây dựng để định lượng Đấng mà đức tin Kitô giáo tuyên xưng là Con Thiên Chúa hay không ?

Chúa Giêsu trong đức tin Kitô giáo

Trong thần học Công giáo, Chúa Giêsu không được nhìn nhận như một bậc hiền triết đạt tới cảnh giới cao nhất của ý thức hay một con người từng bước vượt qua vô minh để đạt đến giác ngộ. Ngài được tuyên xưng là Ngôi Lời nhập thể, là Con Thiên Chúa làm người và là Đấng Cứu Độ nhân loại.

Điều này có nghĩa rằng Đức Kitô không trở thành Thiên Chúa nhờ sự phát triển ý thức hay nhờ một hành trình tâm linh. Ngài là Thiên Chúa ngay từ khởi đầu. Chính điểm này tạo nên sự khác biệt căn bản giữa đức tin Kitô giáo với nhiều hệ thống triết học hoặc tâm linh khác.

Vì thế, việc xếp Chúa Giêsu ở mức 700 hay 1000 không thuộc giáo huấn chính thức của Giáo hội. Trong suốt lịch sử Kitô giáo, Giáo hội chưa bao giờ sử dụng các thang đo ý thức để xác định sự thánh thiện, càng không dùng những con số để diễn tả căn tính của Đức Kitô.

Nếu từ “giác ngộ” được sử dụng như một hình ảnh nhằm diễn tả sự viên mãn của tình yêu, lòng thương xót và sự kết hợp trọn vẹn với Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu, điều đó có thể được hiểu như một ngôn ngữ mang tính biểu tượng hoặc mục vụ. Tuy nhiên, nếu nó trở thành một phép đo về căn tính của Đức Kitô, vấn đề không còn nằm ở ngôn ngữ mà đã chạm tới nền tảng của thần học Kitô giáo.

Một thang đo chưa được khoa học công nhận

David Hawkins là một bác sĩ tâm thần có ảnh hưởng trong các phong trào phát triển bản thân và đời sống tâm linh hiện đại. Tuy nhiên, thang ý thức của ông cho đến nay vẫn chưa được cộng đồng khoa học công nhận như một công cụ khách quan để đo lường ý thức con người.

Không có thiết bị nào có thể xác định một người đang ở mức 500, 700 hay 1000. Không có nghiên cứu thực nghiệm nào chứng minh Chúa Giêsu hoặc bất kỳ nhân vật lịch sử nào đạt đến những con số ấy. Những giá trị trong thang ý thức của Hawkins chủ yếu mang tính diễn giải triết học và tâm linh hơn là dữ liệu khoa học có thể kiểm chứng.

Điều đó không có nghĩa các suy tư của Hawkins hoàn toàn vô giá trị. Nhiều người xem đây là một mô hình giúp suy tư về đời sống nội tâm và sự phát triển tinh thần. Tuy nhiên, việc sử dụng một hệ thống chưa được kiểm chứng để định lượng Chúa Giêsu chắc chắn sẽ tạo ra những câu hỏi nghiêm túc về cả thần học lẫn khoa học.

Câu hỏi đặt ra không phải là Chúa Giêsu ở mức 700 hay 1000, mà là liệu con người có thể dùng một công cụ chưa được xác nhận để đo lường Đấng mà đức tin gọi là Con Thiên Chúa hay không…?

Điều đáng lo không phải là con số 700–1000

Thực tế, con số 700 hay 1000 tự thân không phải là vấn đề. Một mô hình ý thức hay một cách diễn giải đời sống nội tâm hoàn toàn có thể tồn tại như một quan điểm cá nhân. Điều đáng quan ngại nằm ở chỗ những khái niệm vốn thuộc lĩnh vực tâm lý học và tâm linh hiện đại đang dần được đưa vào đời sống đức tin mà không có sự phân định rõ ràng giữa giáo lý, quan điểm cá nhân và những giả thuyết chưa được kiểm chứng.

Khi các thuật ngữ như “tần số”, “năng lượng”, “rung động” hay “ý thức” trở thành ngôn ngữ để giải thích đức tin, người tín hữu rất dễ đi đến sự nhầm lẫn rằng đời sống thiêng liêng chỉ đơn giản là việc nâng cao tần số, rằng sự thánh thiện là đạt tới một cấp độ ý thức cao hơn hoặc rằng Chúa Giêsu chỉ là một bậc giác ngộ đứng ở đỉnh cao của một hệ thống tâm linh.

Đức tin Kitô giáo khi đó có nguy cơ bị biến thành một phương pháp phát triển bản thân. Cầu nguyện bị hiểu như kỹ thuật nâng cao năng lượng, các bí tích bị nhìn như những liệu pháp chữa lành tâm lý, còn đời sống thiêng liêng bị quy về các trạng thái cảm xúc hoặc ý thức của con người…

Điều đáng suy nghĩ hơn cả là khi Chúa Giêsu được đặt vào một bảng xếp hạng ý thức, Ngài rất dễ được nhìn như một vị đạo sư giữa nhiều vị đạo sư khác, một bậc hiền triết giữa nhiều bậc hiền triết khác. Trong khi đó, đức tin Kitô giáo không tuyên xưng Chúa Giêsu là một con người đạt tới thần tính nhờ giác ngộ, nhưng là Con Thiên Chúa làm người và là Đấng Cứu Độ nhân loại.

Ranh giới giữa thần học, tâm lý học và các trào lưu tâm linh vì thế rất dễ trở nên mơ hồ. Và đó mới là điều khiến nhiều tín hữu, thần học gia và mục tử phải suy nghĩ.

Mầu nhiệm Thiên Chúa không thể bị xếp hạng

Cuộc tranh luận liên quan đến việc áp dụng thang ý thức của David Hawkins để xếp Chúa Giêsu ở mức giác ngộ 700–1000 có lẽ sẽ còn tiếp tục. Tuy nhiên, câu chuyện này vượt ra ngoài phạm vi của một đoạn video hay một cách diễn đạt cá nhân. Nó phản ánh những thách đố mà đời sống đức tin đang phải đối diện trong bối cảnh văn hóa đương đại, khi con người ngày càng có xu hướng giải thích mọi thực tại bằng các mô hình tâm lý, năng lượng hay ý thức.

Giáo hội luôn sẵn sàng đối thoại với khoa học, triết học và những khám phá về con người. Nhưng đối thoại không đồng nghĩa với việc đồng nhất các khái niệm hay xóa nhòa ranh giới giữa các lĩnh vực. Khoa học có thể nghiên cứu con người, tâm lý học có thể giải thích nhiều khía cạnh của đời sống nội tâm, nhưng mầu nhiệm về Thiên Chúa luôn vượt lên trên mọi hệ thống mà con người xây dựng.

Có những điều con người có thể đo lường, có những hiện tượng khoa học có thể giải thích và có những trải nghiệm tâm lý có thể nghiên cứu. Nhưng đối với người Kitô hữu, Thiên Chúa không phải là một cấp độ ý thức, không phải một trạng thái giác ngộ và cũng không phải một con số nằm trên bất kỳ bảng phân loại nào.

Suy cho cùng, mầu nhiệm Thiên Chúa không phải là một đích đến mà con người đạt được nhờ sự tiến hóa của ý thức. Đó là thực tại mà con người đón nhận bằng đức tin, bằng sự chiêm niệm và bằng niềm xác tín rằng Thiên Chúa luôn vượt lên trên mọi khái niệm, mọi học thuyết và mọi chiếc thước đo do con người tạo ra.

Đối với đức tin Kitô giáo, Chúa Giêsu không được hiểu như một cấp độ ý thức hay một trạng thái giác ngộ cao nhất. Ngài là Đức Kitô, là Con Thiên Chúa nhập thể và là Đấng Cứu Độ nhân loại. Chính vì vậy, những con số như 700 hay 1000 có thể là cách diễn đạt của một hệ thống tư tưởng nào đó, nhưng không thể trở thành tiêu chuẩn để định nghĩa hay diễn tả trọn vẹn căn tính của Đức Kitô.

Thiên Phước  ( Còn tiếp )