Ăn chay trong Mùa Chay

(CGOL) Hôm nay Chúa nhật II Mùa Chay, người công giáo trên khắp thế giới bước vào ngày thứ 12 của Mùa Chay, bắt đầu từ Thứ Tư Lễ Tro đến Thứ Bảy Tuần Thánh.

 Mùa Chay được gọi là “thời Thiên Chúa thi ân và ngày Thiên Chúa cứu độ” (2Cr 6,2), là cơ hội để mỗi người xét lại lối sống của mình trong ba mối tương quan: với Thiên Chúa, với tha nhân, và với chính mình, qua ba việc đạo đức cầu nguyện, bác ái, và ăn chay [1].

Nhưng nhiều trong anh chị em chúng ta thường quan tâm đến việc “ăn chay”, theo nghĩa dưới đây, thậm chí xem đó là việc quan trọng nhất trong Mùa Chay.

Ăn chay

Theo luật Hội Thánh, một năm có hai ngày buộc phải ăn chay, đó là Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh. Trong ngày ăn chay chỉ được ăn một bữa no, hai bữa còn lại ăn vừa đủ. Giữa các bữa ăn, không dùng thức ăn đặc, nhưng thức ăn lỏng (trà, nước trái cây, sữa…) có thể được dùng bất cứ lúc nào. Luật ăn chay chỉ buộc với mọi Kitô hữu từ 18 tuổi đến 60 tuổi.

Ăn Chay trong Mùa Chay theo lời dạy của Đức Giáo Hoàng Phanxicô

Trong Sứ điệp Mùa Chay 2019 (số 3), Đức Thánh Cha Phanxicô viết, “Ăn chay, nghĩa là học cách thay đổi thái độ của chúng ta đối với người khác và tất cả mọi thụ tạo, tránh xa cám dỗ ‘nuốt chửng’ tất cả mọi thứ hầu thỏa mãn thói tham lam của chúng ta, và sẵn sàng chịu hy sinh vì tình yêu, là điều có thể lấp đầy sự trống rỗng nơi tâm hồn mỗi người chúng ta. Cầu nguyện dạy chúng ta từ bỏ việc tôn thờ ngẫu tượng cũng như sự kiêu căng của bản ngã, và đồng thời thừa nhận nhu cầu của chúng ta đối với Thiên Chúa và Lòng thương xót của Ngài. Bố thí là việc mà nhờ đó chúng ta thoát khỏi sự điên rồ của việc chỉ lo tích trữ tất cả mọi thứ cho bản thân với niềm tin viển vông rằng chúng ta có thể đảm bảo một tương lai vốn chẳng hề thuộc về chúng ta.” 

Như thế, ăn chay trong Mùa Chay không chỉ là việc tuân giữ 2 ngày ăn chay theo cách mà luật Hội Thánh buộc, mà còn là việc học thay đổi thái độ: biết hy sinh, tránh xa cám dỗ, từ bỏ tính kiêu căng, vị kỷ, … bằng cách ăn chay (với nghĩa hãm mình, chớ mê ăn uống), cầu nguyện, bố thí của mỗi chúng ta trong suốt Mùa Chay.

Một cung cách Ăn chay với tinh thần mới

Chúa Giêsu dạy chúng ta:

1.  Khi ăn chay, “Chớ làm bộ rầu rĩ như bọn đạo đức giả: chúng làm cho ra vẻ thiểu não, để thiên hạ thấy là chúng ăn chay. […] Còn anh em, khi ăn chay, nên rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm, để không ai thấy anh em ăn chay ngoại trừ Cha của anh em, Đấng hiện diện nơi kín đáo.” (x. Mt 6:16-18).

 2. Về việc cầu nguyện, “Khi cầu nguyện, anh em đừng làm như bọn đạo đức giả: chúng thích đứng cầu nguyện trong các hội đường, hoặc ngoài các ngã ba ngã tư, cho người ta thấy. […] Còn anh em, khi cầu nguyện, hãy vào phòng, đóng cửa lại, và cầu nguyện cùng Cha của anh em, Đấng hiện diện nơi kín đáo.” (x. Mt 6:5-6).

3. Và việc bác ái, “… Vậy khi bố thí, đừng có khua chiêng đánh trống, như bọn đạo đức giả thường biểu diễn trong hội đường và ngoài phố xá, cốt để người ta khen. […] Còn anh em, khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, để việc anh bố thí được kín đáo.” (x. Mt 6:1-4)

Rõ ràng, Chúa Giêsu muốn chúng ta phải có một cung cách ăn chay với tinh thần mới: Hãy đi vào chiều sâu nội tâm, tâm tình đạo đức: khiêm nhường, trong sạch và luôn có Chúa Thánh Thần ngự trị để giúp sống Tin Mừng trong cuộc sống đời thường với lòng từ bi, nhân hậu, tha thứ, hiền lành, thánh thiện, yêu thương, hy sinh và phục vụ anh chị em.

Theo đó, ăn chay còn phải biết dấn thân chia sẻ với người nghèo, sống xứng đáng với ơn gọi của một người theo Chúa dù có phải trải qua những thử thách hay gian nan khốn khổ, bị vu vạ cáo gian [1].

 Trong bối cảnh xã hội ngày nay, cách ăn chay, cách thực hành việc đạo đức như Tiên tri Isaia cho biết, là: “Mở xiềng xích bạo tàn, tháo gông cùm trói buộc, trả tự do cho người bị áp bức, đập tan mọi gông cùm? Chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ, thấy ai mình trần thì lấy áo che thân, không ngoảnh mặt làm ngơ trước anh em cốt nhục?” (Is 58, 6-7) rất đẹp lòng Chúa.

Tôma Hoàng Kim Khánh

[1]. Thư Mục Vụ Mùa Chay 2019, ĐGM Phaolô Nguyễn Thái Hợp, Giám mục Giáo phận Hà Tĩnh.