Cầm lấy, Dâng lời chúc tụng – Tạ ơn, bẻ ra và trao hiến

(CGOL)  Hôm nay là ngày lễ trọng Giáo Hội dành để tôn vinh mầu nhiệm Mình Máu Thánh Chúa. Đức tin dạy cho chúng ta rằng nhờ lời truyền phép của Linh Mục, bánh và rượu chúng ta dâng tiến trong mỗi Thánh lễ đã biến bản thể cách hoàn toàn. Bản thể của bánh và rượu không còn nữa, dù những tùy thể như mùi bánh mì, mùi rượu nho vẫn còn và khi uống nhiều rượu thì vẫn say như thường. Tuy nhiên, bánh và rượu đó đã thực sự là Mình và Máu Thánh Chúa Kitô. Ngài ban Mình Máu Người làm của ăn của uống cho chúng ta. Chúa Giêsu hiện diện thực sự và toàn vẹn dưới hình bánh và rượu đã truyền phép, đó là đức tin của Giáo Hội vẫn tuyên xưng, khác với anh em Tin Lành vốn chỉ coi bánh rượu là tượng trưng cho sự hiện diện của Chúa mà thôi.

Trong lịch sử, đã có rất nhiều phép lạ Thánh Thể xảy ra, minh chứng niềm tin của Giáo Hội là chân thực. Đã có hơn 150 phép lạ từ xưa đến nay được ghi nhận, riêng thế kỉ XXI đã có 4 trường hợp cho đến nay được ghi nhận: tại Ấn Độ năm 2001, tại Mexico năm 2006 và tại Ba Lan năm 2008 và 2013. Gần đây nhất có hai hiện tượng lạ Thánh Thể xảy ra tại đất Mỹ: 2015 tại Salt Lake City với một Mình Thánh chảy máu và cách đây khoảng 3 tháng trước, vào ngày 05/03/2023 tại Connecticut với việc hóa bánh ra nhiều trong bình thánh trên tay của một thừa tác viên Thánh Thể. Cả hai hiện tượng lạ này xảy ra ngay trên đất Mỹ văn minh giàu có, hiện nay vẫn đang trong quá trình điều tra kĩ lưỡng nhưng đã khơi lên trong lòng những Kitô hữu niềm yêu mến phép Thánh Thể và tái xác định niềm tin của Giáo Hội xưa nay về bí tích cực trọng này.
Trong niềm tin vào sự hiện diện đích thực của Chúa trong bí tích Thánh Thể, chúng ta cùng chiêm ngắm chân dung của Chúa Giêsu Thánh Thể qua bốn hành động của Chúa được nói đến trong Tân Ước và được gìn giữ trong phụng vụ của Giáo Hội: cầm lấy bánh và rượu, dâng lời chúc tụng-tạ ơn, bẻ ra và trao hiến. Bốn động từ này được Chúa thực hành thường xuyên: chúng ta thấy Người làm như thế trong hai phép lạ hóa bánh ra nhiều, khi thiết lập Bí Tích Thánh Thể trong bữa Tiệc Ly. Và sau khi sống lại, hai môn đệ trên đường về Emmaus đã nhờ những hành vi thân quen này của Chúa mà nhận ra Đấng Phục Sinh. Trong phụng vụ của Giáo Hội, lúc đọc lời truyền phép, Linh Mục cũng lập lại lại bốn động từ này.

CẦM LẤY:
Có bao giờ chúng ta thắc mắc: Tại sao Chúa lại dùng bánh và rượu để làm cho trở nên Mình và Máu Thánh Người? Với người Do Thái xưa, bánh không phải là một món phụ như vô vàn món ăn ngày nay, nhưng là loại lương thực thiết yếu và cơ bản, chứa những chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì sự sống con người. Nếu bánh tượng trưng cho đời sống vật chất thì rượu tượng trưng cho đời sống tinh thần. Rượu bổ sung sự quân bình dinh dưỡng cho nhu cầu của con người. Bánh là lương thực hằng ngày của người Do Thái, rượu chỉ giao ước mà Thiên Chúa lập cho dân Người. Tấm bánh và rượu nho mà năm xưa Chúa cầm lấy để hóa thành Mình và Máu Người chỉ đơn giản là chiếc bánh không men bình thường và rượu nho nguyên chất đơn sơ, không phải là bánh thượng hạng hay rượu đắt đỏ. Người không dùng nhân sâm, nấm linh chi, yến sào, bào ngư hay vi cá là những thứ đại bổ và mắc tiền để hóa thành Mình Máu Người. Người chấp nhận ở lại với chúng ta trong sự đơn sơ giản dị vô cùng, đến mức chấp nhận bị chúng ta hờ hững vì thói quen, chỉ đơn giản là lương thực để nuôi sống chúng ta. Chúa cầm lấy bánh và rượu để trở nên Mình Máu Người. Dầu vậy, có một thực tế đáng buồn là Chúa thì không chê chúng ta, nhưng nhiều khi chính chúng ta chê Chúa và chê nhau. Có những người nhất nhất chỉ rước lễ với các cha, các thầy hay các soeur mà không chịu rước lễ với các thừa tác viên giáo dân. Không hiểu những người ấy nghĩ gì? Phải chăng các thừa tác viên vì “có vợ nên tay chân không sạch sẽ như họ nghĩ”? Thế ra Chúa nằm trong tay các thừa tác viên lại trở nên “hạng hai”, kém giá trị hơn Chúa nằm trong tay các cha và các thầy các soeur sao? Xem ra, đây là tình trạng thiếu đức tin! Những người này không hề hiểu rằng bí tích của Giáo Hội là do sự chứ không do nhân, nghĩa là bí tích thành sự là do làm đúng cách thức Giáo Hội dạy chứ không bị ảnh hưởng với tư cách thừa tác viên, cho dù đời sống thánh thiện của các thừa tác viên cũng rất quan trọng nhưng không ảnh hưởng đến giá trị của bí tích. Còn nói về sự xứng đáng, thử hỏi có ai trong chúng ta là xứng đáng thực sự rước Chúa chứ đừng nói tới việc trao Mình Máu Thánh Chúa? Chúng ta lên rước Chúa từ tay thừa tác viên mà trong lòng khinh chê họ, điều đó có đẹp lòng Chúa không? Chúa không chê chúng ta thì thôi, sao chúng ta có tư cách chê nhau? Chúa mời gọi chúng ta cầm lấy bánh rượu đã truyền phép dẫu đơn sơ ấy và ý thức đó là Mình và Máu Ngài với lòng kính trọng tôn thờ, cũng như mời gọi chúng ta đón nhận cách thức Chúa đến với chúng ta qua người khác để học chấp nhận nhau.

DÂNG LỜI CHÚC TỤNG-TẠ ƠN:
Chúa Giêsu là người Do Thái, Người tuân thủ tất cả những nghi thức của Do Thái Giáo trong việc cử hành bữa ăn Vượt Qua. Berakah hay việc chúc tụng Thiên Chúa là nghi thức bắt buộc trong tất cả các nghi lễ của người Do Thái không riêng gì bữa ăn. Người Do Thái đạo đức đọc lời chúc tụng này bảy lần một ngày. Đức Giêsu chúc tụng Chúa Cha vì ban cho thế gian bánh rượu, hôm nay, trong Thánh Lễ mỗi ngày, chúng ta cũng chúc tụng và tạ ơn Chúa Cha vì đã ban cho chúng ta Mình và Máu Thánh Con của Người là nguồn mạch nuôi dưỡng linh hồn chúng ta. Thật vậy, chữ Eucharistia mà chúng ta dịch là Lễ Tạ Ơn còn được dùng để chỉ phép Thánh Thể. Cùng với linh mục đọc những lời nguyện thầm khi chuẩn bị lễ vật, chúng ta được mời gọi đọc lời chúc tụng tạ ơn Thiên Chúa bằng cách hiến dâng cả đời sống của chúng ta làm lễ tế. Chứ không ý thức việc này, thì việc chúng ta đi tham dự Thánh Lễ cũng chỉ là việc đi xem lễ, cho dù là đi xem hiến tế của Con Thiên Chúa đi nữa. Chỉ khi nào chúng ta ý thức dâng hiến cả đời sống chúng ta hiệp với của lễ của Chúa trên bàn thờ, lời chúc tụng và tạ ơn của chúng ta mới có được ý nghĩa thực sự. Và không chỉ ý thức dâng đời mình trong lễ mà còn ý thức dâng hiến cả đời mình trong ngày sống, để biến đời mình trở nên của lễ chúc tụng và tạ ơn Thiên Chúa, chúng ta mới từng ngày trở nên đồng hình đồng dạng với Con Thiên Chúa.

BẺ RA:
Việc bẻ bánh ra là việc cần thiết để cung cấp bánh cho những người tham dự bữa tiệc theo nghi thức của người Do Thái. Từ một hành động trong Thánh Lễ, ngay từ thời các Tông Đồ, người ta quen gọi Thánh Lễ bằng tên gọi xa xưa là Lễ Bẻ Bánh. Nó thể hiện tinh thần chia sẻ và hiệp thông. Tuy nhiên, hành vi này do chính Đức Kitô làm lại mang những nét riêng đặc biệt: Đức Giêsu không chỉ bẻ tấm bánh Người cầm để trao cho các môn đệ mà thôi. Người còn bẻ tấm bánh cuộc đời Người bằng việc tự ý và vâng phục Chúa Cha đi vào cuộc Khổ Nạn và lấy cái chết của Người để nuôi sống chúng ta. Người ban Mình Máu Người cho chúng ta thực sự ăn và uống để được sự sống đời đời. Hơn nữa, việc bẻ bánh còn cho thấy sự hiệp nhất của toàn thể Giáo Hội khi cùng ăn một bánh và cùng uống một chén. Người Kitô hữu môn đệ Chúa cũng được mời gọi bắt chước hành vi bẻ bánh này trong đời sống của mình. Bẻ bánh là dám chấp nhận những hy sinh, những gian khổ trong cuộc sống khi nỗ lực sống trọn vẹn cho Tin Mừng hay vì đức bác ái. Bẻ bánh là chấp nhận đổ máu, chấp nhận đau đớn, chấp nhận bị sứt mẻ. Tuy nhiên, nếu không có những hành động tương tự như Chúa: dám nuôi sống người khác bằng cách hy sinh chính mình, không có yêu thương, chia sẻ, không sống giống như Chúa dám bẻ tấm bánh đời mình, người ta không thể nhận ra chúng ta là môn đệ của Người-hiến-mạng-vì-bạn-hữu.

TRAO BAN:
Đức Giêsu chấp nhận trao nộp chính Mình và Máu của Người cho chúng ta, cho dẫu chúng ta có bất xứng vô vàn đi nữa. Chỉ có một tình yêu đến cùng mới dám thúc đẩy Thiên Chúa làm việc này, đó là để cho thiên tính vô hạn của Người thấu nhập vào thân phận hữu hạn của con người. Một khi Đấng vô hạn đòi kết hợp, thẩm thấu với cái hữu hạn, Đấng vô cùng cúi xuống thật sâu trên cái bần cùng, thì chỉ có hai kết quả… Một là cái hữu hạn, cái bần cùng không thể tin được, không chấp nhận được và mãi mãi không hòa tan với Đấng vô hạn, vô cùng. Hai là cái nhỏ bé đó tuy quá ngỡ ngàng, nhưng lại chịu để Đấng vô hạn, vô cùng đó phá vỡ mọi biên độ, mọi giới hạn, mọi rào cản, mọi đối kháng nơi mình và hòa tan mình vào Đấng vô cùng, vô hạn đó… Và đó là sự thật, Thiên Chúa đã yêu thương chúng ta như thế! Giáo Hội cho phép chúng ta rước lễ hai hình: trên lưỡi và trên tay. Mặc dù truyền thống rước lễ trên tay là cổ xưa hơn và Công Đồng Vatican II chỉ tìm cách khôi phục truyền thống cổ truyền của Giáo Hội, bởi lẽ chính Chúa cũng đã phán: “Hãy cầm lấy mà ăn/uống…”, tuy nhiên, theo dòng thời gian, với một số lý do về phụng vụ (bánh lễ trở nên nhỏ và dẹt hơn) và linh đạo (cảm thấy không xứng đáng) hay mục vụ (sợ Thánh Thể bị phạm thánh), việc rước lễ trên lưỡi cũng phổ biến khắp Giáo Hội. Tuy nhiên, xin đừng có thái độ cực đoan. Giáo Hội đã cho phép (trừ thời covid vì lý do vệ sinh) thì chúng ta đừng cứ mãi lăn tăn những chuyện cỏn con vớ vẩn, chẳng hạn như khăng khăng chỉ rước lễ trên lưỡi chứ không trên tay vì cho rằng rước lễ trên tay là không xứng hợp. Xin hỏi, rước lễ trên lưỡi hay trên tay, cái nào xứng đáng hơn? Lưỡi hay tay, cái nào thanh sạch hơn? Có chắc là lưỡi thanh sạch hơn tay không? Điều quan trọng không phải là xét nét những vấn đề đó, mỗi người tùy theo sở thích riêng của mình mà đón lấy Chúa cho sốt sắng và đừng lên án người khác. Cứ mãi chống đối nhau, thậm chí tẩy chay và nhục mạ người khác vì những lý do như thế, chúng ta đang xúc phạm đến chính Chúa Thánh Thể, Đấng yêu thương muốn ban chính Người cho chúng ta không trừ ai, miễn là chúng ta sống trong ân sủng Chúa và có ý ngay lành. Nhìn vào bàn tay của những người mà mình trao Thánh Thể cho họ, mình cảm thấy choáng ngợp: Choáng ngợp vì cách thế mà Chúa Giêsu Thánh Thể đã đến với nhân loại chúng ta, qua bàn tay yếu đuối và tội lỗi của những thừa tác viên, qua bàn tay của người nhận lãnh, vì tình thương vô bờ của Người. Choáng ngợp vì thấy sự bất xứng của bản thân, dẫu trẻ người non dạ và nhiều bất xứng mà được đụng chạm đến Thiên Chúa. Choáng ngợp vì thấy bàn tay của những người mình đặt Thánh Thể lên: Có những bàn tay của ông bà, cha mẹ, những người đã sinh thành, dưỡng dục mình, những bàn tay thanh sạch của những em nhỏ đơn sơ, những bàn tay nhăn nheo vì gian khổ một đời lo toan của những ông bà, cô bác, những bàn tay rã rời vì bệnh tật của những bệnh nhân, những bàn tay lên rước lễ mà còn dơ bẩn chưa kịp lau của những người lao động tranh thủ để có thể tham dự thánh lễ và rước Chúa hằng ngày dù ngày sống còn nhiều long đong, những bàn tay chắp lại sốt sắng khi cầu nguyện của những người đạo đức, những bàn tay của những người tội lỗi, những bàn tay rụt rè của những người mới được giao hòa với Chúa sau nhiều phen xa cách Người… Choáng ngợp trong kính mến! Vì vậy, phải tạ ơn Chúa biết bao khi ý thức được tình thương của Chúa thật bao la. Người đã vượt qua mọi khoảng cách của cuộc đời để đến với chúng ta, dù chúng ta bất xứng biết mấy!
Khi mình đặt Thánh Thể cách cung kính vào tay những người khác, mình luôn nhớ câu nói của Đức Hồng Y Thuận trong sách Đường Hy Vọng và thấy rất thấm thía: “Mỗi khi trao Chúa Giêsu Thánh Thể cho giáo dân, con hãy ý thức trao cả đời con, thời giờ của con, sức khỏe, tài năng, tiền của, nghĩa là máu thịt con cùng với Mình Máu Thánh Chúa làm của nuôi mọi người và mỗi người không phân biệt ai”. Xin tạ ơn Thiên Chúa vì tình yêu Người dành cho chúng ta.

Con Chiên Nhỏ