Đôi điều trăn trở về công tác Rao giảng Tin Mừng

(CGOL) Công Đồng Vatican II, qua Sắc lệnh Ad Gentes – Truyền giáo (số 2) đã khẳng định “Bản chất của Giáo Hội là truyền giáo”. Điều này cũng đã được tái khẳng định qua các văn kiện của các Đức Giáo hoàng, từ sau Công Đồng đến nay.

 Giáo Hội và các Đức Giáo Hoàng đã chỉ ra, “có nhiều phương thức để truyền giáo, trong đó có Loan báo Tin Mừng”. Phương thức này có lúc, có nơi trong giai đoạn đầu của lịch sử Giáo Hội là phương thức truyền giáo chủ yếu, gắn liền với sự hình thành các cộng đoàn tín hữu mới, và củng cố các cộng đoàn tín hữu đã có.

Tuy nhiên, hiện nay việc loan báo Tin Mừng – với nghĩa là rao giảng Tin Mừng – tại Việt Nam đang đặt ra nhiều vấn đề với cách nhìn nhận mới để thực thi sứ vụ truyền giáo của Giáo Hội và của mỗi người Kitô hữu sao cho hiệu quả hơn [1].

Chúng tôi mạnh dạn nêu ra một vấn đề sau đây:

1.Trong thực tế, có rất nhiều người Công Giáo Việt Nam, thậm chí cả linh mục, tu sĩ cho rằng, chúng ta chỉ là người nhân danh Chúa mà rao giảng Tin Mừng, công việc này là của chúa, kết quả thế nào cũng do Chúa, không phải do chúng ta. Chính lối suy nghĩ này làm cho mỗi chúng ta thiếu quyết tâm trong việc rao giảng Tin Mừng, dẫn đến kết quả: Tỷ lệ người Công Giáo Việt Nam trong nhiều thập kỷ qua luôn ở mức dưới 8% trên tổng số dân cả nước [2].

 Rao giảng Tin Mừng là công việc mà Chúa Giêsu sau Phục sinh, trước khi lên Trời ủy thác cho mỗi chúng ta; và Ngài còn chỉ rõ, hãy đi khắp tứ phương thiên hạ để rao giảng Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo (Mc 16,15), làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con, và Chúa Thánh Thần (Mt 28,19), làm chứng nhân cho Thầy (Lc 24,48), …Rõ ràng, rao giảng Tin Mừng là công việc, là bổn phận, là trách nhiệm của mỗi người Kitô hữu, không phải là “việc của Chúa, đã có Chúa lo”; dĩ nhiên, mọi việc đều phải cậy nhờ đến ơn Chúa.

2. Thế nhưng, việc rao giảng Lời Chúa, từ xưa đến nay được cho là việc của các giáo sĩ, tu sĩ, không phải là việc của giáo dân. Vì vậy, cần làm cho mọi người, đặc biệt là giáo dân hiểu được, đó là công việc, bổn phận của mỗi người tùy vào khả năng, vị trí của mình. Một cụ già, một cháu thiếu nhi có thể giới thiệu Chúa Giêsu với một cụ già láng giềng, với các bạn học cùng lớp chẳng hạn.

 Mọi Kitô hữu đều có thể công bố, rao giảng lời Chúa, không phải chỉ có những giáo sĩ, tu sĩ mà thôi.

3. Mặt khác, các giáo sĩ, tu sĩ cũng cần phải thay đổi cách nhìn nhận về vai trò của người giáo dân. Một giáo dân có thể không am tường Lời Chúa, luật Hội Thánh bằng một giáo sĩ, tu sĩ nhưng do tính cách trần thế, họ có thể hiện diện ở những nơi, gặp những người mà một giáo sĩ, tu sĩ không đến, không gặp được. Giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân phải là những đồng sự, đồng trách nhiệm trong công tác rao giảng Tin Mừng.

4. Tuy nhiên, việc rao giảng Tin Mừng là việc mang tính đặc thù, đòi hỏi người rao giảng Tin Mừng phải có hiểu biết nhất định về điều mình rao giảng, và phương pháp để việc rao giảng của mình đạt được kết quả tốt. Do đó mọi người đặc biệt là những ai dấn thân vào công tác này cần được huấn luyện, đào tạo cả về đạo đức, chuyên môn, và nghiệp vụ.

5. Và tất cả họ cần được quy tụ lại trong một tổ chức, hoạt động có mục tiêu, có chương trình rõ ràng, …

Ở tất cả các giáo phận đều có ban Truyền giáo, do một linh mục có thể là chuyên trách, hoặc được phân công kiêm nhiệm. Trên danh nghĩa là một Ban Mục vụ cấp giáo phận, nhưng thực tế chỉ có Linh mục Trưởng ban, không có một cộng sự nào khác, không có một chương trình hoạt động cụ thể nào.

  Đã có quá nhiều Hội nghị, Hội thảo, Đại hội về Loan báo Tin Mừng ở cấp Giáo phận, cấp Quốc gia; và gần đây nhất là Hội thảo Loan báo Tin Mừng Toàn quốc do Ủy Ban Loan Báo Tin Mừng trực thuộc Hội Đồng Giám Mục Việt Nam tổ chức, từ ngày 03 – 06/9/2018 tại Huế; nhưng rồi những kiến nghị, những đề xuất chưa thành hiện thực [3].

6. Có linh mục Trưởng ban Truyền giáo của một Giáo phận nói, không có kinh phí cho hoạt động đào tạo nhân viên truyền giáo. Đúng, nguồn kinh phí của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam hiện nay rất hạn hẹp, nhưng vấn đề là chúng ta đã ưu tiên sử dụng nguồn kinh phí ít ỏi ấy vào công việc nào – Xây dựng cơ sở vật chất hay đào tạo nhân sự?

Trong những thập niên qua, chúng ta đã sử dụng quá nhiều tiền bạc, công sức vào việc xây dựng cơ sở vật chất sao cho to lớn, hoành tráng hơn là vào việc đào tạo, giáo dục con người để đến hôm nay chúng ta không có đủ nhân sự đáp ứng yêu cầu phát triển của Giáo Hội, thậm chí chỉ để vận hành khối tài sản đã xây dựng cách có hiệu quả.

7. Chúng ta đã biết sử dụng thành tựu của khoa học kỹ thuật vào việc rao giảng Tin Mừng. Chẳng hạn, Giáo phận nào, Hội dòng nào, đoàn thể nào, … cũng có website; website nào cũng có mục Lời Chúa để rao giảng Tin Mừng, nhưng thành thật mà nói, trong quá nhiều bài “rao giảng” ấy, người Công giáo thôi cũng đã rối rắm, không biết nên đọc bài nào! nói chi đến người không phải Công giáo muốn tìm hiểu Lời Chúa, tìm hiểu về đạo Công giáo.

Nên chăng, trên website của Ủy ban Loan báo Tin Mừng/ Hội Đồng Giám Mục Việt Nam có mục Giáo lý, Kinh Thánh, … cho người ngoài Công giáo? Và rồi các website của các giáo phận, các đoàn thể, … trích đăng lại?

 Việc sử dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật vào việc rao giảng Tin Mừng cần được cân nhắc, tránh lạm dụng để đạt được hiệu quả mong muốn.

8. Vì việc rao giảng Tin Mừng nhắm đến đối tượng những người chưa biết, chưa tin Chúa. Do đó phải xác định điều gì họ cần biết để giúp họ trở thành một Kitô hữu, hơn là nói với họ quá nhiều điều, trong khi họ chưa phải là một Kitô hữu.

Thực tế, đã có trường hợp tân tòng vì mất quá nhiều thời gian học đạo, và học quá nhiều điều về đạo với một phương pháp không phù hợp, với một thầy giáo chưa thật tinh thông đã chán nản, tìm cách từ chối lời mời gọi trở thành Kitô hữu; hoặc trường hợp tân tòng theo đạo để lập gia đình, sau khi lấy được vợ/chồng không lâu thì bỏ đạo – một phần cũng do lý do này.

9. Đành rằng, phương thức rao giảng Tin Mừng thay đổi tuỳ theo những hoàn cảnh khác nhau, với thời gian, không gian, văn hóa, … nhưng không có cách rao giảng Tin Mừng nào thuyết phục và hiệu quả hơn đời sống chứng nhân của người rao giảng Tin Mừng. “Anh có thực sự tin điều anh rao giảng không? Anh có sống điều anh tin không? Anh có thực sự rao giảng điều anh sống không” [4].

để tạm kết bài này.

10. Điều “… danh Cha cả sáng, Nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên Trời” trong kinh Lạy Cha mỗi chúng ta nguyện hằng ngày, không phải chỉ bằng cầu xin mà được, phải bằng hành động “ra đi rao giảng Tin Mừng”.

Trong hai lần làm phép hóa bánh và cá ra nhiều để nuôi dân chúng đi theo Chúa Giêsu (lần thứ nhất: x. Mt 14.13-21, Mc 6. 31-44, Lc 9. 10-17 và Ga 6. 5-15; lần thứ 2: x. Mc 8. 1-9 và Mt 15. 32-39), Ngài luôn cần đến sự cộng tác của các môn đệ, của mọi người hiện diện.

Thế nên, hãy “ra đi” trong Thánh Thần Chúa với niềm vui và lòng nhiệt thành của người môn đệ Đức Giêsu Kitô.

Tôma Hoàng Kim Khánh

Chú thích:

[1]. Tông huấn Evangelii Nuntiandi – Loan Báo Tin Mừng, các số 22,40,76.

[2]. “Tóm lược nhật ký hành hương Ad limina 2018 của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam”, Hiệp Thông 106, tr.119.

        xem thêm “Diễn từ triều yết Đức Thánh Cha Phanxicô của Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, Chủ tịch HĐGMVN, kính gửi Đức Thánh Cha”, Hiệp Thông 106 (tháng 5-6/2018), tr .125.

[3]. http://tonggiaophanhue.net/tin-tuc/tin-giao-hoi-viet-nam/danh-gia-va-de-xuat-dip-hoi-thao-loan-bao-tin-mung-toan-quoc-2018/

      http://tonggiaophanhue.net/tin-tuc/tin-giao-hoi-viet-nam/khai-mac-hoi-thao-loan-bao-tin-mung-toan-quoc-tai-tgp-hue/

[4]. Tông huấn Evangelii Nuntiandi – Loan Báo Tin Mừng, số 76.