Thánh lễ Tất niên ở Giáo xứ quê tôi

(CGOL) Cũng như mọi năm, nếu sau hiệp lễ, cha xứ không có bài “Tổng kết một năm hoạt động”, thì Thánh lễ Tất niên, nói theo cách các nhà báo là được “cử hành long trọng, sốt mến với tâm tình Tạ ơn Chúa”.

Giáo xứ quê tôi được thành lập vào đầu năm 1960, bao gồm số giáo dân địa phương và số di dân từ nhiều nơi do chiến tranh họp lại; sống giữa những lương dân, bên dòng sông có tiếng là hiền hòa, thơ mộng. Giáo dân thuộc giáo xứ khoảng 800 người, phần đông sinh sống bằng các nghề lao động chân tay, một số buôn bán nhỏ lẻ; trình độ văn hóa và nhận thức xã hội có hạn, nên đời sống cũng chỉ “hằng ngày dùng đủ”. Số giáo dân trẻ, có khả năng thì vào các tỉnh thành phía Nam làm ăn, sinh sống. Mỗi năm chỉ đến dịp Tết, giáo xứ quê tôi mới có đủ số giáo dân; và Tết từ cách đây nhiều năm trở nên những ngày Hội đoàn tụ của giáo xứ.

Trong số 12 linh mục đã từng là quản xứ hay quản nhiệm, thì cha xứ hiện nay là trẻ nhất, 44 tuổi, ngài rất nhiệt tình lo toan cả về tinh thần và vật chất cho giáo dân. Chỉ mới chưa đầy 27 tháng nhận xứ, ngài đã bôn ba trong và ngoài nước tìm nguồn để tu sửa nhà thờ, làm phòng hội, làm đài Thánh, … và giúp đỡ vật chất cho giáo dân.

Chỉ tính, từ Giáng Sinh 2018 đến Tết Kỷ Hợi – 2019 này thôi, thì mỗi hộ gia đình giáo dân đã nhận ít là 3 lần trợ cấp và quà tặng gồm: Gạo, thực phẩm, tiền, … của nhiều hội đoàn, tổ chức bác ái xã hội.

Công bằng mà nói, ngài đã làm được nhiều việc cho cộng đoàn. Giáo dân ở quê tôi vốn “kính cha như kính Chúa”; vả lại ngài còn lo cho cái ăn, cái mặc nên “cha gọi – con dạ, cha bảo – con vâng”, ca tụng ngài là tài giỏi, năng động, … Có người còn so sánh, cha xứ đương nhiệm hơn các cha xứ tiền nhiệm.

Nhưng, nghe xong “bài tổng kết”, nhiều người trong đó có các bạn trẻ xa xứ về quê ăn Tết như chúng tôi, không vui vì nó chỉ nêu ra những việc làm tốt, còn những việc làm chưa tốt và đâu là nguyên nhân, điều cần rút kinh nghiệm để làm tốt hơn trong năm mới – Kỷ Hợi đã không được nhắc đến. Và mọi người rất đỗi thất vọng khi nghe cha xứ nói với chất giọng răn đe, “… Tôi cần những người biết vâng lời, biết trung thành, không cần những người có khả năng. Người có khả năng mà không vâng lời sẽ không có chỗ đứng ở giáo xứ này, …”.

Quả thật, về xứ chưa đầy 3 tháng, ngài đã bãi nhiệm nhiều vị trong Hội đồng Mục vụ Giáo xứ (HĐMVGX), thậm chí cả ông Chủ tịch HĐMVGX – người đã từng làm Chủ tịch HĐMV với 2 linh mục quản xứ tiền nhiệm của ngài – dám tỏ ý không “vâng lời”, hay thường “góp ý” này nọ.

Nghe rằng, phụng vụ Thánh lễ mỗi Chúa nhật, nhiều nghi thức không buộc vẫn được thực hiện nên Thánh lễ thường kéo dài ít là 90 phút, vì thời gian và công việc làm ăn có người đành phải đi lễ ở những nhà thờ lân cận.

Và, một vài hình thức phụng vụ tạo nên hiểu lầm từ phía anh chị em lương dân trên địa bàn giáo xứ là “người công giáo thiếu lòng tôn kính người đã khuất”. Chẳng hạn, sáng Chúa Nhật ngày 03/2/2019 (nhằm ngày 29 tháng Chạp) những gia đình có người thân đã qua đời, thỉnh di ảnh người quá cố đến nhà thờ để cộng đoàn cầu thay, nguyện giúp. Việc này là điều tối kỵ với anh chị em lương dân, họa hiếm họ mới di chuyển di ảnh, bát nhang của người thân ra khỏi bàn thờ gia đình, hoặc nhà thờ dòng họ của họ. Nghe rằng, còn nhiều chuyện “không tiện nói ra” nữa.

Đôi điều muốn nói:

Chắc chắn, đêm nay giáo dân ở quê tôi sẽ nghĩ suy nhiều về những điều mà cha xứ đã nói sau Thánh lễ tất niên. vì,

1. “… bổn phận và trách nhiệm của người giáo dân không chỉ giới hạn vào việc chu toàn những bổn phận thiêng liêng, mà còn đòi hỏi tích cực tham gia vào việc xây dựng và phục vụ tích cực cho Giáo Hội hoàn vũ cũng như Giáo Hội địa phương trong những công việc thích hợp với vai trò và khả năng chuyên môn của họ” (x. Điều 209 § 2, Giáo Luật Hội Thánh, 1983).

2. Là người quản trị giáo xứ (x. Điều 519, Giáo Luật Hội Thánh, 1983), linh mục quản xứ cần sẵn sàng đón nhận sự cộng tác của toàn thể giáo dân trong cộng đoàn; được kêu gọi không những “phải nhìn nhận và nâng cao phẩm giá và trách nhiệm của giáo dân trong Giáo Hội”, mà còn “nên sẵn sàng chấp nhận những ý kiến khôn ngoan của họ” được trình bày nữa. Dĩ nhiên, giáo dân phải kính trọng các chủ chăn của mình, ngay cả khi phải trình bày với các ngài những ưu tư xây dựng của mình về một vấn đề nào có liên quan đến lợi ích chung của Giáo Hội, của Giáo xứ hay Cộng đoàn (Công Đồng Vatican II, Hiến chế Lumen Gentium, số 37).

3. Vâng lời, trung thành với cha xứ không phải là câm nín, làm ngơ trước những việc làm không phù hợp, sai trái đang được thực hiện, đang xảy ra nơi cộng đoàn. Ngược lại, trình bày ý kiến của mình về một vấn đề nào đó trong cộng đoàn không phải là biểu hiện của sự “không vâng lời, không trung thành” với cha xứ.

4. Và, xây dựng cơ sở vật chất cho giáo xứ, chạy cơm áo gạo tiền cho giáo dân, không phải là việc ưu tiên hàng đầu của một linh mục quản xứ mà là việc giảng dạy, thánh hóa cộng đoàn nhằm xây dựng cộng đoàn giáo xứ ngày càng trở nên cộng đoàn đức tin, yêu thương, và loan báo Tin Mừng (x. Điều 519, Giáo Luật Hội Thánh, 1986).

Sau kỳ nghỉ Tết, chúng tôi sẽ vào lại miền Nam tiếp tục làm ăn, sinh sống; với tâm tình của những người con xa xứ, chúng tôi lòng mong: Tết Canh Tý 2020 về lại quê hương, chứng kiến được sự đổi thay, sự lớn lên trong yêu thương và hiệp nhất nơi công đoàn thân thương này.

Hương An